Şeyh Edebali (1206 - 1326)

Aslen Karamanlı'dır. İlk tahsilini memleketinde yapan Edebali, tahsilini Şam�da tamamladı. Tefsir, hadis, tasavvuf ve özellikle İslam Hukuku�da ihtisas sahibidir. Hz. Mevlana gibi, zamanının büyüklerinin sohbetinde bulundu. Osmanlı Devleti�nin kurucusu Sultan Osman Gazi�nin kayınpederidir. Zamanının büyük alim ve velilerindendir. Doğum tarihi kesin olmamakla beraber, Hicri 603 Miladi 1206 yıllarında doğduğu tahmin edilmektedir.

İlimde derya, amelde yüksek, takva ve verada örnek, mal-mülk sahibi bir zat olan Edebali, Eskişehir yakınlarında İtburnu denilen köyde yaşar, yaptırmış olduğu zaviyede öğrenci yetiştirir ve halkı irşad ederdi. Anadolu fütüvvet ehli Ahilerle yakın münasebeti olan Edebali�yi Osman Bey sık sık ziyaret eder ve sohbetinde bulunurdu.

Yine Osman Bey�in zaviyede bulunduğu bir gece, gördüğü rüya üzerine Edebali, kızı Mal Hatun�u Osman Bey�e nikahlar ve görmüş olduğu rüyayı da söyle tabir eder: �Sen babadan sonra Bey olacak, kızım Mal Hatun�la evleneceksin. Bende çıkıp sana gelen nur budur. Sizin asil ve temiz soyunuzdan nice padişahlar gelecek. Onlar nice deletleri birçatı altında toplayacaklar. Allahü Teala, nice insanların huzur ve saadete kavuşmasına, din-i İslamla şereflenmesine senin soyunu vesile edecektir.�

Gerçekten de öyle olur, altı asırdan fazla devam edecek olan bir Cihan İmparatorluğu�nun temelleri atılır ve bunun ilk müjdecisi de Edebali Hazretleri olur. Uzun bir ömür süren Edebali 726 H./1325-26 yıllarında yüz yirmi yaşları civarında olduğu halde vefat eder. Cenazesi Bilecik�de zaviyesinin yanına defnedilir. Ahmet Rasim Bey, Edebali�nin Adana halkından olduğunu söylerse de, onun Karamanlı olduğuna şüphe yoktur.

Bir de Osman Bey�in oğlu Orhan Bey�in annesinin Ömer bey adında bir zatın kızı, Mal Hatun; Edebali�nin kızı Bala Hatun�un Osman Bey�in diğer oğlu Alaaddin Bey�in annesi olduğunu kabul eden tarihçiler de vardır. Mehmet Hemdemi Çelebi de Solakzade Tarihli isimli eserinde, Şeyh Edebali�nin Osman Bey�e verdiği kızının adının �Rabia� olduğundan bahseder.