1) Hadesten taharet
Hades: sonradan meydana gelme; pislik, necâset; abdestin bozulması anlamında fıkhî bir terimdir.
Abdest, boy abdesti veya teyemmümle giderilen ve varlığı hükmen kabul edile” pislik. Ayrıca buna “necâseti hükmiyye” de denir. Namazın altı şartından birincisi hadesten tahârettir.
Hades; hadesi asğar (küçük hades) ve hadesi ekber (büyük hades) diye ikiye ayrılır. Küçük hades; abdestsizliktir. Büyük hades (hadesi ekber), boy abdestidir; yani guslü gerektiren hallerdir. Bunlar cünüblük, aybaşı (hayız) ve lohusalık halleridir.
Kendisinde büyük hades meydana gelen kimse; namaz kılamaz, camiye giremez, Kur’ânı Kerîm okuyamaz. Kur’ânı Kerîm’i tutamaz. Kur’ân âyetlerine el süremez, hayızlı ve lohusaysa eşine yaklaşamaz...
Hadesi asğar (küçük hades): yalnız namaz kılmaya, Kur’ânı Kerîm’i tutmaya ve Kur’ân âyetlerine el sürmeye engeldir.
Küçük hades, abdest ile giderilir. Büyük hades ise boy abdesti (gusül) ile giderilir. Su bulunmadığı yerlerde; gerek hadesi asğar, gerekse hadesi ekber için teyemmüm yapılır. (Geniş bilgi için bkz. Ömer Nasuhi Bilmen. Abdest, Gusül, Namaz, Teyemmüm).
2) Necasetten taharet
Necaset: pislik, kan, sidik ve dışkı gibi pis şey. Ruhsat olmaması halinde namazın sıhhatine engel olan pisliktir. Necâset, temizliğin; necis de temiz olanın zıddıdır. Necis, dinen pis olan şeyi ifade eder. Hakikî veya hükmî necis için kullanılır. Hakikî necise “habes”, hükmî olanına ise “hades” denir. Necis sıfat, neces şekli ise isim olarak kullanılır.
Necâset, hakikî ve hükmî olmak üzere ikiye ayrılır. Hakikî necâset, sözlükte kan, sidik ve dışkı gibi gerçek pislik olarak var olan şeyleri; terim olarak ise, namazın sıhhatine engel olan pisliği ifade eder. Hükmî necâset ise, insan bedeninde manevî olarak bulunan abdestsizlik veya cünüplük hâli için kullanılır...

Abdest müminin silahıdır

Resûlullah şöyle buyurmuştur: “Her kim, Allah’ın emrettiği gibi abdesti tam olarak alırsa, kılmış olduğu farz namazları, aralarında işlenen günahlar için keffaret olurlar”

“Hadesten taharet” denilince, ele alınacak bir diğer husus da abdesttir. Gusül abdesti, namaz abdestinin yerini de tutar. Ancak, abdesti bozan haller vuku bulduğunda; namaz kılabilmek, Kur’ân’a el sürebilmek, Kabe’yi tavaf etmek için abdest almak gerekir.

Abdest mü’minin silâhıdır. Yâni onu kötülüklerden koruyan bir zırh gibidir. Abdest almanın ve devamlı abdestli bulunmanın pek çok faydası ve fazileti vardır. Bunlarla ilgili hadis–i şeriflere bakalım:

Osman bin Affan’dan (r.a.) rivayet edildiğine göre Resûlullah (a.s.m.) şöyle buyurmuştur: “Her kim, Allah’ın emrettiği gibi abdesti tam olarak alırsa, kılmış olduğu farz namazları, aralarında işlenen günahlar için keffaret olurlar.” (Müslim, Tahare: 11)
Ebû Hüreyre (r.a.) Resûlullah’ın (a.s.m.) şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: “Bir Müslüman abdest alırken yüzünü yıkadığı zaman, iki gözü ile yaptığı günahları su ile (yahut suyun son damlası ile) akıp gider. Ellerini yıkadığı zaman, elleri ile yaptığı günahlar su ile (yahut suyun son damlası ile) akıp gider. İki ayağını yıkadığında da ayakları ile yapmış olduğu her bir günah, su ile (yahut suyun son damlası ile) akıp gider. Böylece o kul, küçük günahlarından ve hatalarından temizlenmiş olarak ortaya çıkar.” (Müslim, Tahare:32)

Devamlı abdestli bulunmak çok güzel bir alışkanlıktır, faziletli bir âdettir. Bu şekilde devamlı abdestli bulunanlar, cemaatle farz namazlara yetişirler. Abdestli iken vefat edenler, “Manevî şehit” olurlar